BalkanForum - das Forum für alle Balkanesen
Erweiterte Suche
Kontakt
BalkanForum - das Forum für alle Balkanesen
Benutzerliste

Willkommen bei BalkanForum - das Forum für alle Balkanesen.
Seite 1 von 3 123 LetzteLetzte
Ergebnis 1 bis 10 von 22

Ndue Perlleshi

Erstellt von Kolė, 06.12.2011, 12:46 Uhr · 21 Antworten · 2.762 Aufrufe

  1. #1

    Registriert seit
    29.01.2010
    Beiträge
    1.546

    Ndue Perlleshi

    Offizieller Thread über Ndue Perlleshi - Wer war er? Was waren seine Taten?

    Haut hier alles voll bezüglich diesem Thema. Albanische Texte bitte auf Deutsch übersetzen, damit es keine Probleme mit den Mods gibt, wir wollen und ja an die Regeln halten. ^^

  2. #2
    Avatar von Rockabilly

    Registriert seit
    27.01.2011
    Beiträge
    15.854
    Ndue Perlleshi Ist aber nur bei Katholiken bekannt wie Mark Avdyli... Zu unrecht.

  3. #3
    Avatar von Rockabilly

    Registriert seit
    27.01.2011
    Beiträge
    15.854



  4. #4

    Registriert seit
    06.02.2011
    Beiträge
    2.977
    Nuk po e njofsha.

    A ka ba najsen pėr atdhėun, dhe cka ?

  5. #5
    Avatar von Rockabilly

    Registriert seit
    27.01.2011
    Beiträge
    15.854
    Pėrkushtimi i njė studiuesi atdhetar nė pėrjetėsimin e figurave tė nacionalizmit shqiptarTrimi i Dukagjinit Ndue Perlleshi njė jetė tė tėrė pėr Shqipėrin Etnike. Ketė argument, mė sė miri e plotėson vepra jetėshkrimore: “Ndue Pėrlleshi - Trimi i Dukagjinit”, botuar nė Prishtinė 2002 nga shkrimtari e studiuesi Jetish Kadishani. Pėr njė shkrimtar e studiues me pėrvojė, sikurse ėshtė Jetish Kadishani, tė pėrkushtuar pėr zbardhjen nė dritėn e sė vėrtetės historike, tė jetės dhe veprimtarisė patriotike tė nacionalistėve tė Kosovės (nė kohėn e sundimit tė pushtuesve tė huaj shekullorė serbė e komunistė), ka qenė shumė e vėshtirė dhe shpesh njė punė me sakrifica titanike, pėr tė ruajtur me mbijetesė dorėshkrimet e pasura historike. Mė sė fundi, pas njė hulumtimi shumė tė gjatė, ecejakjet e pambarim shtėpi mė shtėpi, nga katundi nė katund, erdhi kėnaqėsia shpirtėrore, intelektuale dhe historike, qė i dha fati i madh, rasti e privilegji, pėr tė nxjerrė nga pluhuri i harresės shumėvjeēare figurėn e madhe tė nacionalistit tė shquar, trimit tė bjeshkėve tė Kosovės, heroin sypatrembur Ndue Pėrlleshi. Qė kur isha fėmijė, pranė flakėve tė zjarrit dhe mė vonė i ri, nė mendjen time, kanė qendruar tė ngulitura thellė disa ngjarje, emra nacionalistėsh, qė nė odėn e burrave tė Lugut tė Drinit diskutoheshin nga im atė Nikollė Mrijaj dhe bashkėkohės tė tij. Me kalimin e viteve, edhe pse larg Atdheut nė New York (ShBA), kam shkruar disa kujtime, qė mė janė rishfaqur sa herė qė pėrmendej emri i trimit Ndue Pėrlleshi nė gazetėn shqiptaro - amerikane “Illyria”, “Gazeta55”, “Shqipėria-etnike”, “Shkodra” etj. Megjithėse larg vendlindjes, qė ėshtė burim i pasur informacioni, mė tepėr njohuri munda tė marr gjatė leximit tė fejtoneve me vijim tė studiuesit tė palodhur Jetish Kadishani, nė disa gazeta e revista si: “Victoria”, “Dielli”, “Fjala e lirė”, “Trojet tona”, nė Kosovė e jashtė saj, qė miqtė e mi nė vendlindje mi dergonin pėr tė mėsuar shumė detaje tė jetės dhe luftės sė madhe, qė ka zhvilluar nė malet e Rrafshit tė Dukagjinit udhėheqėsi i ēestės nacionaliste Ndue Pėrlleshi. Tashmė pėr mua heroi Ndue Pėrlleshi, do tė bėhet pjesė e interesimit tim gjatė kohės qė po punoja, pėr tė shkruar librin kushtuar njė bashkėluftėtareje, tė legjendes Ndue Pėrlleshi, sokoleshės sė Shkodėrloces Marie Shllaku, qė kėto ditė do tė dalė nga shtypi nė New York. Autori Jetish Kadishani, para 14 viteve i lindi idea, pėr mbledhjen e tė dhėnave pėr jetėn dhe bėmat e Ndue Pėrlleshit - trimit tė Dukagjinit. Emri dhe trimėria e spikatur e tij, pėrmendej ngado qė studiuesi Kadishani, me njė vullnet tė madh pėrkushtimi, hulumtoi me skrupolozitet shkonte udhėve nga fshati nė fshat, nė verė e dimėr, pėr tė mbledhur si bleta punėtore nektarin e historisė sė lavdishme tė shumė ēetave nacionaliste dhe prijėsve, qė vepruan nė Lugun e Drinit, por edhe nė krahina tė tjera tė Rrafshit tė Dukagjinit, tė Llapushės, Anadrinit dhe tė kalasė sė pamposhtur qė ishte e mbeti Drenica. Ata luftuan ballė pėr ballė me armė nė dorė armikun, iu kundėrvunė pushtuesve shekullorė serb dhe komunistėve shqiptarė, qė nuk donin vatanin, por internacionalizmin proletar, qė e kishte shtėpinė propagandistike antishqiptare tek ujku i bardhė i Rusisė bolshevike. Sa mė shumė qė autori Kadishani futej nė gjurmėt e historisė, aq mė shumė rritej dorėshkrimi i ngjeshur nė faqet e lavdishme tė historisė pėr udhėheqėsin nacionalist Ndue Pėrlleshin, qė nė planprogramin e luftės sė tij i kishte venė si qėllim vetės ēlirimin e trojeve kombėtare dhe bashkimin e tyre nė njė shtet shqiptar. Pėr studiuesin, nuk ishte e lehtė tė grumbullonte, verifikonte e sistemonte ngjarje, data, pėrsonalitete nacionalistėsh, dėshmi rrėnqethėse, qė rrėfenin tė intervistuarit e tij (njė pjesė prej tė cilėve gjatė viteve tė mėvonshme kanė ndėrruar jetė). Jo tė gjithė kishin guximin, tė shpreheshin hapur nga frika e pushtetit komunist, qė gjithnjė asokohe pėrhapte terror e frikė ndėr shqiptarė, mbasi sikurse shkruan autori Kadishani nė parathėnien e tij, komunistėt figurėn e Ndue Pėrlleshit dhe tė bashkėluftėtarėve tė tij i quanin gjithnjė “armiq tė popullit, kuisling, kolaboracionist, kundėr vėllazėrim - bashkimit, kundėr komunizmit etj.” Biografi i palodhur, kishte raste tė shumta, kur informatorėt flisnin tė vėrtetėn pėr Ndue Pėrlleshin, por kėrkonin nga ana e tjetėr qė emrin e tregimtarit bashkėkohės tė episodeve tė ndryshme tė mos pėrmendet, sepse do tė kishin pasoja nga sistemi aktual qė sundonte nė Kosovė. Pėrkundrejt pengesave tė tjera, Kadishani mundi mė sė fundi tė nxjerrė nė dritė nga thellėsia e viteve historike figurėn e madhe tė patriotit tė vendosur pėr idealet kombėtare Ndue Pėrlleshi, mbi jetėn dhe veprėn e trimit tė Rrafshit tė Dukagjinit. Duhet pranuar pėr hir tė sė vėrtetės historike, se nė sajė tė punės sė madhe hulumtuese e shkencore tė studiuesit Jetish Kadishani, nė ndriēimin e jetės sė nacionalistit Ndue Pėrlleshi edhe autoritetet shtetėrore, brezat e rinj kosovarė, zyra e Urbanistikės, qė emeton dhe pėrjeton figurat e kombit, kanė nderuar njė rrugė nė Prishtinė me emrin e trimit tė Dukagjinit - Ndue Pėrlleshi. Kėshtu ėshtė vijuar edhe me figura tė tjera, qė autori Kadishani, u ka pėrkushtuar libra jėtėshkrimorė. Ky mbetet roli i madh e i pazevendėsueshėm qė luan historiani dhe studiuesi serioz nė tė mirė tė kombit dhe figurės, qė ka marrė pėrsipėr tė lartėsojė me gjuhėn e fakteve historike, mbasi dėshmorėt e paharruar me gjakun e tyre pėrjetėsuan emrin e Kosovės martire. Libri mbėshtetet nga njė literaturė e pasur e sjellė pėrmes njė pune tė palodhshme nga autori Kadishani, i cili e bėn veprėn e vet mė tė besueshme e tė qėndrushme nė pėrjetėsi. Me shumė interes, mund tė shihen referencat dhe burimet arkivore, si: Gjyqi Ushtarak pėr Kosovė - Metohi, Dosjet e panumėrta tė viteve 1945 -1949, qė sot ruhen pėr fat tė mirė nė Arkivin Kombėtar nė Prishtinė (AKP); Gjyqi i Qarkut nė Prizren (asokohe ishin si materiale topsekret), Mbledhje, qė i pėrkasin peridhave tė viteve 1945 - 1949, nė AKKP; Gjyqi Popullor Krahinor, Prizren, KZP 9 - 73, viti 1945, kutia 2, AKKP; Dosja nr. 243, MPSh, 19 gusht 1949, Tiranė, nė AKKP, pėr tė vijuar nė serinė e gazetave dhe revistave tė kohės dhe deri nė ditėt tona nė Kosovė e Shqipėri. Ēfarė pėrmban libri jetėshkrimor: “Ndue Pėrlleshi - Trimi i Dukagjinit” me autor Jetish KadishaninAutori pėr tė treguar truallin nė tė cilin lindi, u rrit dhe u mėkua me dashurinė pėr trojet shqiptare pėrsonazhi i veprės sė tij Ndue Pėrlleshi, ka bėrė njė pasqyrė tė hollėsishme historikut tė Lugut tė Drinit, duke na dhėnė njė vėshtrim tė pėrgjithshėm gjeografik me tė gjithė elementėt e saj dhe ka depėrtuar natyrshėm nė historinė e lavdishme tė krahinės nė zė nė Kosovė. Ai pėrmend qėndren e banimit Jagoden, pėr tė ardhur natyrshėm nė Zllakuqan, qė njihet si njė nder venbanimet e hershme tė krahinės, tė mbėshtetur bindshėm nga njė literaturė shumė e pasur pėr temėn nė fjalė. Me pas, studiuesi, i jep jetė historisė sė ēetės sė atdhetarit Kolė Gojanit, qytetit tė Klinės, sikurse dashurisė pėr arsim, qė kanė pasur e kanė gjithnjė banorėt e jagodas. Nė kreu e dytė, nė libėr, lexuesi mund tė kundrojė, pėrmes njė stili rrėfimtari tė ėmbėl tė studiuesit Jetish Kadishani, gjenezėn e familjes Pėrlleshi gjatė rrjedhave tė historisė, duke shtruar qė nė fillim pyetjen retorike: Kush ishte Ndue Pėrlleshi? Vetė faktet, qė ka hulumtuar me kujdes dhe durim tė njė studiuesi skrupoloz Kadishani, na jep njė pasqyrė tė hollėsishme tė familjes sė Ndue Pėrlleshit, duke e ilustruar shpesh edhe me foto origjinale, qė ruajnė identitetin e kohės, kur ato janė fiksuar nė celuloid. Si pa e ndier natyrshėm futesh nė brėndėsi tė faqeve jetėshkrimore, ku kupton mė sė miri se si u mėkua me ndjenjėn e hollė tė atdhedashurisė, qė shpesh njerėzit e krahasojnė si njė frymė e ngrohtė politike e kohės, me tė cilėn tė gjithė shqiptarėt e pushtuar nga serbėt dhe komunistėt shqiptarė ishin tė detyruar tė merreshin dikush hapur dhe dikush nė ilegalitet. Pra kazani i zemėrimit popullor vlonte dhe priste momentin, qė si njė termet tė lėkundė themelet e kolonizatorėve dhe si njė vullkan tė nxjerrė dufin e zemėrimit dhe tė urretjes, pėr sllavėt, qė nė Kosovė gjithnjė mblodhėn terror, gjak, masakra, shfarosje, gjenocid tė pėrbindshėm nė sy tė Evropės plakė, qė bėnte shpesh sehir pėrpara gotave tė shampajės, konjakut apo metaxa-s greke. Pėr respektin qė gėzonte Ndue Pėrleshi nė krahinėn e vet, ai njė ditė do tė zgjidhet nė detyrėn e kryetarit tė komunės, duke qendruar mė pranė halleve dhe shqetėsimeve tė bashkėkatundarėve tė vet, duke spikatur me cilėsitė e njė burri tė urtė, tė menēur nė zgjidhjen e problemeve qė e shqetesonin krahinėn e familjet shqiptare, kuvendar e patriot. Autori Kadishani, duke e njohur nė detaje tė gjithė jetėn e pėrsonazhit tė vet, se ēfarė ėshtė shkruar kundra dhe pro tij, pėrshkruan me pėrkujdesje aktivitetin luftarak tė Ndue Pėrlleshit dhe pse ai doli nė mal, si e priti ai luftėtaren trime shkodrane intelektualen e mirėnjohur tė trojeve etnike shqiptare Marie Shllaku, takimet e njėpasnjėshme tė Ndue Pėrlleshit me bashkėluftėtarėt dhe patriotet e flaktė prof. Ymer Berisha (qė ishte dhe mbeti trupi dhe zemra morale e tė gjithė kryengritėsve kundėr pushtuesve sllave dhe komunistėve), luftėtari sypatrembur ose siē thirrej nė tė gjithė Kosovėn “Luani i Kosovės” Ukė Sadiku dhe luftėtarė tė tjerė tė 50 ēetave nacionalistė, qė asokohe vepronin nė tėrritorin e pushtuar tė nėnės Kosovė. Cilėsitė e mira dhe plot vlerė atdhetare e njerėzore, spikatėn tek Ndue Pėrlleshi, nė bashkimin e tė gjithė forcave nacionaliste, pėr t’u bėrė njė ballinė e fortė kundėr forcave sllavokomuniste, qė kishin dhunuar trojet etnike shqiptare. Kėshtu shohim nė faqet e librit, se patrioti i Dukagjinit kontribuon shumė nė forcimin e ēetės sė vet me elemėnt tė rinj antisllave e antikomunist, bashkėpunimin me ēetat e tjera kryengritėse, pėr tė forcuar e organizuar edhe mė mirė luftėn liridashėse. Pėr kėtė njė kontribut tė madh kishte luajtur edhe formimi i Organizatės Patriotike, tė pagėzuar me emrin kuptimplotė: “Besa Kombėtare”. Ngjarjet pasojnė njera tjetrėn. Nė kreun e pestė, mėsojmė se nacionalistėt fillojnė tė shkruajnė historinė e tyre dhe tė Kosovės martire, kur organizojnė “Kuvendin e Dobėrdolit”, qė me tė drejtė nga autori Jetish Kadishani nė libėr cilėsohet, si njė ngjarje e rėndėsishme historike. Sigurisht, pėr tė ardhur tek ky kuvend i krerėve nacionalistė, mė pėrpara ishte mbajtur “Mbledhja e Pllaēicės”, qė i parapriu vendimeve tė rėndėsishme, qė mori Kuvendi i Dobėrdolit, ndaj tė cilit media sllave dhe kalemxhijtė komunistė servilė shqiptarė pėrmes fėjtoneve dhe shkrimeve denigruese janė pėrpjekur qė tė hedhin baltė dhe tė fyejnė figurėn e luftėtarit trim Ndue Pėrlleshit dhe tė gjithė bashkėkohėsve nacionalistė asokohe. Jemi nė zemėr tė faqeve historike tė librit, qė pėr meritė tė autorit Jetish Kadishani, lexuesi mbarėshqiptarė, mund tė shoh se si zhvillohen ngjarjet e mbarsura plot emocione dhe momente dramacititeti, nė tė cilėn qenė pėrfshirė pėrsonazhi kryesor Ndue Perlleshi me tė gjithė trimat e tij, lufrat e njėpasnjėshme, qė gdhendin nė trojet shqiptare, epopenė e lavdishme tė dėshmorėve tė lirisė. Pėr kėtė meritė, ēetat e kuptojnė frymėn e bashkimit dhe rolin, luajnė intelektualėt e kualifikuar, si: prof. Ymer Berisha, Marie Shllaku, etj., dhe tė gjithė bashkohėn me ēetėn e Ndue Pėrlleshit. Por, si gjithnjė nė histori gjatė luftrave ka fitore dhe dėshtime. Autori Kadishani, nė veprėn e vet i shkoqitė hapur edhe arsyet e shpėrndarjes sė ēestės sė Ndue Pėrlleshit, se si kryetrimi i Dukagjinit me shokė i shpėtoi grackės sė spiunėve nė Zhdrellė dhe mė pas mbledhja e luftėtarėve nė Prrue t’Zi. Vrasja e prof. Ymer Berishės e ligėshton, por nuk e dobėson luftėn e trimit tė vendosur kundėr armiqve tė popullit shqiptar. Nė krerėt qė do tė vijnė nė libėr, mėsojmė se udhėheqėsi i ēetės gjen strehė dhe bujari nė zemrat e shqiptarėve. Shpesh Ndue Pėrlleshit iu desht tė kalonte ditėt e vėshtira nė Shpellėn e Jerebisė (Istogut-Burimi), pėr tė ripėrtėrirė forcat, qė nė pranverėn e vitit tė ardhshėm tė rifillojnė pėrsėri luftrat, kundėr armikut tė pėrbashkėt, qė ishin sllavokomunistėt. Rreziqet nuk do tė mbarojnė nė Nduen dhe me sa duket, pėrshkrimi me hollėsi nga autori Kadishani, ka bėrė tė mundur, qė libri tė mirėpritet dhe tė mbetet thellė nė kujtesėn e disa bashkėkohėsve dhe tė rinjve sot, mbasi nė librin e Kadishanit nuk shohim vetėm fitoret e ēetave nacionaliste, por edhe dėshtimet, shkaqet, trathtitė e bėra nga vetė shqiptarėt (qė i shėrbenin me besnikėri serbėve e komunistėve nė Prishtinė e Tiranė), rrethimet nga forcat e ndjekjes tė ashtėquajtura partizane, qė ishin tė gatshėm tė vrisnin bashkėvėllezėrit e tyre tė njė gjaku e gjuhė dhe jo serbėt qė i kishin paguar pėr trathinė e tyre. Me shumė interes mund tė kundrohen pjesėt: “Rruga e pasigurtė drejt vendlindjes”, “Qėndresa e tre trimave”, “Zogu u shpėtoi nga dora”, “Dita kobzeze pėr shqiptarėt e mobilizuar”, “Lufta e Bokshiqit (kėngė)”, “Mobilizim i pėrgjithshėm pėr zėnien e Ndue Pėrlleshit”, “Dueli me Jank Buriqin e Jagodės”, “Burgosjet dhe torturat vazhdojnė”, “Ku u shėrua Ndue Pėrlleshi?”, “Drejt Drenicės”, “Ikja nė Shqipėri”, “Nga Shqipėria sėrish nė vendlindje”, “Pėr herė tė fundit nė mesin e familjes sė tij nė Paskalicė” e shumė episode tė tjera, qė nė mėnyrė historike, janė trajtuar nga autori i veprės shkrimtari e studiuesi Jetish Kadishani. Mbetet nė kujtesėn e popullit episodi i tė riut Pren Gojanit nga Dugajeva, i cili i hapi rrugėn kryetrimit Ndue Pėrlleshit tė plagosur rėndė (me vragė) nga rrethimi nė mal tė Bokshiqit, ku UDB-ja me tė marrė vesht e pushkatoi Prenin nė vend tė ngjarjes. Nė vepėr pėrveē shkrimeve kronologjike, qė e shoqėrojnė veprėn nė mėnyrė organike, autori ka bėrė pėrshkrimin e shumė portreteve, qė janė njohės, bashkėluftėtarė, dėshmitarė, fotografi, informatorė dhe njerėz, qė kanė lėnė shėnimet e tyre mbi Ndue Pėrlleshin. Sė fundi, libri jetėshkrimor: “Ndue Pėrlleshi - Trimi i Dukagjinit”, i botuar nė vendlindje (Kosovė, Prishtinė) nga autori Jetish Kadishani, i shtohet serisė sė veprave serioze, qė janė shkruar deri mė sot nė Kosovė dhe trojet etnike shqiptare, pa ngarkesa politike e ideologjike, me gjuhėn bindėse e argumentuese tė fakteve historike, qė flasim mė shumė se zhgarravinat serbe dhe nga koministėt shqiptarė. Nė kėtė mėnyrė autori, ka pėrjetėsuar emrin, luftrat dhe figurėn e madhe tė kryetrimit tė Dukagjinit, qė njė jetė tė tėrė luftoi me mish e shpirt, pėr ēėshtjen e bashkimit tė trojeve etnike, nė njė shtet tė vetėm, duke pasur mbi krye pushtuesit shekullorė serb dhe komunistėt shqiptarė, qė bėnė gjithēka, qė Kosova prej shumė dekadash tė mbetet nėn ēizmen e zezė serbe. Jetish Kadishani, i shtoi fondit tė artė tė librave historikė njė perlė mė shumė nė gjerdanin e gurėve tė ēmuar, qė ruan nė zemėr tė saj nėnėlokja Kosovė. Emri dhe vepra e Ndue Pėrlleshit mbeti nė histori, nė saj tė studiuesit serioz Jetish Kadishanit, qė ndezi njė qiri nė kujtimin e tij tė pashuar... Nju Jork (Sh.B.A.), Korrik 2003

    Nacionalisti Ndue Perlleshi ( 1908-1949 ) ra dshmor me ndrrn e pashuar pr Shqiperin Etnike

  6. #6
    Avatar von Rockabilly

    Registriert seit
    27.01.2011
    Beiträge
    15.854
    Zitat Zitat von Bloody Beitrag anzeigen
    Nuk po e njofsha.

    A ka ba najsen pėr atdhėun, dhe cka ?

    Nationalist der Attentate auf serbische Soldaten verübte, so wie ich es weiss.

  7. #7
    ökörtilos
    Ich weiss nicht ob ich James Belushi wirklich nackt sehen möchte

  8. #8
    Avatar von Rockabilly

    Registriert seit
    27.01.2011
    Beiträge
    15.854
    Zitat Zitat von ökörtilos Beitrag anzeigen
    Ich weiss nicht ob ich James Belushi wirklich nackt sehen möchte
    Wenn du nicht willst, musst du auch nicht

  9. #9

    Registriert seit
    29.01.2010
    Beiträge
    1.546
    Zitat Zitat von Luli Beitrag anzeigen
    Nationalist der Attentate auf serbische Soldaten verübte, so wie ich es weiss.
    Hatte er denn auch auf Hitlers seite gekämpft zu der Zeit des 2. WK“s? Gab ja genug Albaner die in der 21. SS-Skanderbeg Division waren darunter auch mein Uropa.

  10. #10

    Registriert seit
    29.01.2010
    Beiträge
    1.546
    Zitat Zitat von Luli Beitrag anzeigen
    Pėrkushtimi i njė studiuesi atdhetar nė pėrjetėsimin e figurave tė nacionalizmit shqiptarTrimi i Dukagjinit Ndue Perlleshi njė jetė tė tėrė pėr Shqipėrin Etnike. Ketė argument, mė sė miri e plotėson vepra jetėshkrimore: “Ndue Pėrlleshi - Trimi i Dukagjinit”, botuar nė Prishtinė 2002 nga shkrimtari e studiuesi Jetish Kadishani. Pėr njė shkrimtar e studiues me pėrvojė, sikurse ėshtė Jetish Kadishani, tė pėrkushtuar pėr zbardhjen nė dritėn e sė vėrtetės historike, tė jetės dhe veprimtarisė patriotike tė nacionalistėve tė Kosovės (nė kohėn e sundimit tė pushtuesve tė huaj shekullorė serbė e komunistė), ka qenė shumė e vėshtirė dhe shpesh njė punė me sakrifica titanike, pėr tė ruajtur me mbijetesė dorėshkrimet e pasura historike. Mė sė fundi, pas njė hulumtimi shumė tė gjatė, ecejakjet e pambarim shtėpi mė shtėpi, nga katundi nė katund, erdhi kėnaqėsia shpirtėrore, intelektuale dhe historike, qė i dha fati i madh, rasti e privilegji, pėr tė nxjerrė nga pluhuri i harresės shumėvjeēare figurėn e madhe tė nacionalistit tė shquar, trimit tė bjeshkėve tė Kosovės, heroin sypatrembur Ndue Pėrlleshi. Qė kur isha fėmijė, pranė flakėve tė zjarrit dhe mė vonė i ri, nė mendjen time, kanė qendruar tė ngulitura thellė disa ngjarje, emra nacionalistėsh, qė nė odėn e burrave tė Lugut tė Drinit diskutoheshin nga im atė Nikollė Mrijaj dhe bashkėkohės tė tij. Me kalimin e viteve, edhe pse larg Atdheut nė New York (ShBA), kam shkruar disa kujtime, qė mė janė rishfaqur sa herė qė pėrmendej emri i trimit Ndue Pėrlleshi nė gazetėn shqiptaro - amerikane “Illyria”, “Gazeta55”, “Shqipėria-etnike”, “Shkodra” etj. Megjithėse larg vendlindjes, qė ėshtė burim i pasur informacioni, mė tepėr njohuri munda tė marr gjatė leximit tė fejtoneve me vijim tė studiuesit tė palodhur Jetish Kadishani, nė disa gazeta e revista si: “Victoria”, “Dielli”, “Fjala e lirė”, “Trojet tona”, nė Kosovė e jashtė saj, qė miqtė e mi nė vendlindje mi dergonin pėr tė mėsuar shumė detaje tė jetės dhe luftės sė madhe, qė ka zhvilluar nė malet e Rrafshit tė Dukagjinit udhėheqėsi i ēestės nacionaliste Ndue Pėrlleshi. Tashmė pėr mua heroi Ndue Pėrlleshi, do tė bėhet pjesė e interesimit tim gjatė kohės qė po punoja, pėr tė shkruar librin kushtuar njė bashkėluftėtareje, tė legjendes Ndue Pėrlleshi, sokoleshės sė Shkodėrloces Marie Shllaku, qė kėto ditė do tė dalė nga shtypi nė New York. Autori Jetish Kadishani, para 14 viteve i lindi idea, pėr mbledhjen e tė dhėnave pėr jetėn dhe bėmat e Ndue Pėrlleshit - trimit tė Dukagjinit. Emri dhe trimėria e spikatur e tij, pėrmendej ngado qė studiuesi Kadishani, me njė vullnet tė madh pėrkushtimi, hulumtoi me skrupolozitet shkonte udhėve nga fshati nė fshat, nė verė e dimėr, pėr tė mbledhur si bleta punėtore nektarin e historisė sė lavdishme tė shumė ēetave nacionaliste dhe prijėsve, qė vepruan nė Lugun e Drinit, por edhe nė krahina tė tjera tė Rrafshit tė Dukagjinit, tė Llapushės, Anadrinit dhe tė kalasė sė pamposhtur qė ishte e mbeti Drenica. Ata luftuan ballė pėr ballė me armė nė dorė armikun, iu kundėrvunė pushtuesve shekullorė serb dhe komunistėve shqiptarė, qė nuk donin vatanin, por internacionalizmin proletar, qė e kishte shtėpinė propagandistike antishqiptare tek ujku i bardhė i Rusisė bolshevike. Sa mė shumė qė autori Kadishani futej nė gjurmėt e historisė, aq mė shumė rritej dorėshkrimi i ngjeshur nė faqet e lavdishme tė historisė pėr udhėheqėsin nacionalist Ndue Pėrlleshin, qė nė planprogramin e luftės sė tij i kishte venė si qėllim vetės ēlirimin e trojeve kombėtare dhe bashkimin e tyre nė njė shtet shqiptar. Pėr studiuesin, nuk ishte e lehtė tė grumbullonte, verifikonte e sistemonte ngjarje, data, pėrsonalitete nacionalistėsh, dėshmi rrėnqethėse, qė rrėfenin tė intervistuarit e tij (njė pjesė prej tė cilėve gjatė viteve tė mėvonshme kanė ndėrruar jetė). Jo tė gjithė kishin guximin, tė shpreheshin hapur nga frika e pushtetit komunist, qė gjithnjė asokohe pėrhapte terror e frikė ndėr shqiptarė, mbasi sikurse shkruan autori Kadishani nė parathėnien e tij, komunistėt figurėn e Ndue Pėrlleshit dhe tė bashkėluftėtarėve tė tij i quanin gjithnjė “armiq tė popullit, kuisling, kolaboracionist, kundėr vėllazėrim - bashkimit, kundėr komunizmit etjBiografi i palodhur, kishte raste tė shumta, kur informatorėt flisnin tė vėrtetėn pėr Ndue Pėrlleshin, por kėrkonin nga ana e tjetėr qė emrin e tregimtarit bashkėkohės tė episodeve tė ndryshme tė mos pėrmendet, sepse do tė kishin pasoja nga sistemi aktual qė sundonte nė Kosovė. Pėrkundrejt pengesave tė tjera, Kadishani mundi mė sė fundi tė nxjerrė nė dritė nga thellėsia e viteve historike figurėn e madhe tė patriotit tė vendosur pėr idealet kombėtare Ndue Pėrlleshi, mbi jetėn dhe veprėn e trimit tė Rrafshit tė Dukagjinit. Duhet pranuar pėr hir tė sė vėrtetės historike, se nė sajė tė punės sė madhe hulumtuese e shkencore tė studiuesit Jetish Kadishani, nė ndriēimin e jetės sė nacionalistit Ndue Pėrlleshi edhe autoritetet shtetėrore, brezat e rinj kosovarė, zyra e Urbanistikės, qė emeton dhe pėrjeton figurat e kombit, kanė nderuar njė rrugė nė Prishtinė me emrin e trimit tė Dukagjinit - Ndue Pėrlleshi. Kėshtu ėshtė vijuar edhe me figura tė tjera, qė autori Kadishani, u ka pėrkushtuar libra jėtėshkrimorė. Ky mbetet roli i madh e i pazevendėsueshėm qė luan historiani dhe studiuesi serioz nė tė mirė tė kombit dhe figurės, qė ka marrė pėrsipėr tė lartėsojė me gjuhėn e fakteve historike, mbasi dėshmorėt e paharruar me gjakun e tyre pėrjetėsuan emrin e Kosovės martire. Libri mbėshtetet nga njė literaturė e pasur e sjellė pėrmes njė pune tė palodhshme nga autori Kadishani, i cili e bėn veprėn e vet mė tė besueshme e tė qėndrushme nė pėrjetėsi. Me shumė interes, mund tė shihen referencat dhe burimet arkivore, si: Gjyqi Ushtarak pėr Kosovė - Metohi, Dosjet e panumėrta tė viteve 1945 -1949, qė sot ruhen pėr fat tė mirė nė Arkivin Kombėtar nė Prishtinė (AKP); Gjyqi i Qarkut nė Prizren (asokohe ishin si materiale topsekret), Mbledhje, qė i pėrkasin peridhave tė viteve 1945 - 1949, nė AKKP; Gjyqi Popullor Krahinor, Prizren, KZP 9 - 73, viti 1945, kutia 2, AKKP; Dosja nr. 243, MPSh, 19 gusht 1949, Tiranė, nė AKKP, pėr tė vijuar nė serinė e gazetave dhe revistave tė kohės dhe deri nė ditėt tona nė Kosovė e Shqipėri. Ēfarė pėrmban libri jetėshkrimor: “Ndue Pėrlleshi - Trimi i Dukagjinit” me autor Jetish KadishaninAutori pėr tė treguar truallin nė tė cilin lindi, u rrit dhe u mėkua me dashurinė pėr trojet shqiptare pėrsonazhi i veprės sė tij Ndue Pėrlleshi, ka bėrė njė pasqyrė tė hollėsishme historikut tė Lugut tė Drinit, duke na dhėnė njė vėshtrim tė pėrgjithshėm gjeografik me tė gjithė elementėt e saj dhe ka depėrtuar natyrshėm nė historinė e lavdishme tė krahinės nė zė nė Kosovė. Ai pėrmend qėndren e banimit Jagoden, pėr tė ardhur natyrshėm nė Zllakuqan, qė njihet si njė nder venbanimet e hershme tė krahinės, tė mbėshtetur bindshėm nga njė literaturė shumė e pasur pėr temėn nė fjalė. Me pas, studiuesi, i jep jetė historisė sė ēetės sė atdhetarit Kolė Gojanit, qytetit tė Klinės, sikurse dashurisė pėr arsim, qė kanė pasur e kanė gjithnjė banorėt e jagodas. Nė kreu e dytė, nė libėr, lexuesi mund tė kundrojė, pėrmes njė stili rrėfimtari tė ėmbėl tė studiuesit Jetish Kadishani, gjenezėn e familjes Pėrlleshi gjatė rrjedhave tė historisė, duke shtruar qė nė fillim pyetjen retorike: Kush ishte Ndue Pėrlleshi? Vetė faktet, qė ka hulumtuar me kujdes dhe durim tė njė studiuesi skrupoloz Kadishani, na jep njė pasqyrė tė hollėsishme tė familjes sė Ndue Pėrlleshit, duke e ilustruar shpesh edhe me foto origjinale, qė ruajnė identitetin e kohės, kur ato janė fiksuar nė celuloid. Si pa e ndier natyrshėm futesh nė brėndėsi tė faqeve jetėshkrimore, ku kupton mė sė miri se si u mėkua me ndjenjėn e hollė tė atdhedashurisė, qė shpesh njerėzit e krahasojnė si njė frymė e ngrohtė politike e kohės, me tė cilėn tė gjithė shqiptarėt e pushtuar nga serbėt dhe komunistėt shqiptarė ishin tė detyruar tė merreshin dikush hapur dhe dikush nė ilegalitet. Pra kazani i zemėrimit popullor vlonte dhe priste momentin, qė si njė termet tė lėkundė themelet e kolonizatorėve dhe si njė vullkan tė nxjerrė dufin e zemėrimit dhe tė urretjes, pėr sllavėt, qė nė Kosovė gjithnjė mblodhėn terror, gjak, masakra, shfarosje, gjenocid tė pėrbindshėm nė sy tė Evropės plakė, qė bėnte shpesh sehir pėrpara gotave tė shampajės, konjakut apo metaxa-s greke. Pėr respektin qė gėzonte Ndue Pėrleshi nė krahinėn e vet, ai njė ditė do tė zgjidhet nė detyrėn e kryetarit tė komunės, duke qendruar mė pranė halleve dhe shqetėsimeve tė bashkėkatundarėve tė vet, duke spikatur me cilėsitė e njė burri tė urtė, tė menēur nė zgjidhjen e problemeve qė e shqetesonin krahinėn e familjet shqiptare, kuvendar e patriot. Autori Kadishani, duke e njohur nė detaje tė gjithė jetėn e pėrsonazhit tė vet, se ēfarė ėshtė shkruar kundra dhe pro tij, pėrshkruan me pėrkujdesje aktivitetin luftarak tė Ndue Pėrlleshit dhe pse ai doli nė mal, si e priti ai luftėtaren trime shkodrane intelektualen e mirėnjohur tė trojeve etnike shqiptare Marie Shllaku, takimet e njėpasnjėshme tė Ndue Pėrlleshit me bashkėluftėtarėt dhe patriotet e flaktė prof. Ymer Berisha (qė ishte dhe mbeti trupi dhe zemra morale e tė gjithė kryengritėsve kundėr pushtuesve sllave dhe komunistėve), luftėtari sypatrembur ose siē thirrej nė tė gjithė Kosovėn “Luani i Kosovės” Ukė Sadiku dhe luftėtarė tė tjerė tė 50 ēetave nacionalistė, qė asokohe vepronin nė tėrritorin e pushtuar tė nėnės Kosovė. Cilėsitė e mira dhe plot vlerė atdhetare e njerėzore, spikatėn tek Ndue Pėrlleshi, nė bashkimin e tė gjithė forcave nacionaliste, pėr t’u bėrė njė ballinė e fortė kundėr forcave sllavokomuniste, qė kishin dhunuar trojet etnike shqiptare. Kėshtu shohim nė faqet e librit, se patrioti i Dukagjinit kontribuon shumė nė forcimin e ēetės sė vet me elemėnt tė rinj antisllave e antikomunist, bashkėpunimin me ēetat e tjera kryengritėse, pėr tė forcuar e organizuar edhe mė mirė luftėn liridashėse. Pėr kėtė njė kontribut tė madh kishte luajtur edhe formimi i Organizatės Patriotike, tė pagėzuar me emrin kuptimplotė: “Besa Kombėtare”. Ngjarjet pasojnė njera tjetrėn. Nė kreun e pestė, mėsojmė se nacionalistėt fillojnė tė shkruajnė historinė e tyre dhe tė Kosovės martire, kur organizojnė “Kuvendin e Dobėrdolit”, qė me tė drejtė nga autori Jetish Kadishani nė libėr cilėsohet, si njė ngjarje e rėndėsishme historike. Sigurisht, pėr tė ardhur tek ky kuvend i krerėve nacionalistė, mė pėrpara ishte mbajtur “Mbledhja e Pllaēicės”, qė i parapriu vendimeve tė rėndėsishme, qė mori Kuvendi i Dobėrdolit, ndaj tė cilit media sllave dhe kalemxhijtė komunistė servilė shqiptarė pėrmes fėjtoneve dhe shkrimeve denigruese janė pėrpjekur qė tė hedhin baltė dhe tė fyejnė figurėn e luftėtarit trim Ndue Pėrlleshit dhe tė gjithė bashkėkohėsve nacionalistė asokohe. Jemi nė zemėr tė faqeve historike tė librit, qė pėr meritė tė autorit Jetish Kadishani, lexuesi mbarėshqiptarė, mund tė shoh se si zhvillohen ngjarjet e mbarsura plot emocione dhe momente dramacititeti, nė tė cilėn qenė pėrfshirė pėrsonazhi kryesor Ndue Perlleshi me tė gjithė trimat e tij, lufrat e njėpasnjėshme, qė gdhendin nė trojet shqiptare, epopenė e lavdishme tė dėshmorėve tė lirisė. Pėr kėtė meritė, ēetat e kuptojnė frymėn e bashkimit dhe rolin, luajnė intelektualėt e kualifikuar, si: prof. Ymer Berisha, Marie Shllaku, etj., dhe tė gjithė bashkohėn me ēetėn e Ndue Pėrlleshit. Por, si gjithnjė nė histori gjatė luftrave ka fitore dhe dėshtime. Autori Kadishani, nė veprėn e vet i shkoqitė hapur edhe arsyet e shpėrndarjes sė ēestės sė Ndue Pėrlleshit, se si kryetrimi i Dukagjinit me shokė i shpėtoi grackės sė spiunėve nė Zhdrellė dhe mė pas mbledhja e luftėtarėve nė Prrue t’Zi. Vrasja e prof. Ymer Berishės e ligėshton, por nuk e dobėson luftėn e trimit tė vendosur kundėr armiqve tė popullit shqiptar. Nė krerėt qė do tė vijnė nė libėr, mėsojmė se udhėheqėsi i ēetės gjen strehė dhe bujari nė zemrat e shqiptarėve. Shpesh Ndue Pėrlleshit iu desht tė kalonte ditėt e vėshtira nė Shpellėn e Jerebisė (Istogut-Burimi), pėr tė ripėrtėrirė forcat, qė nė pranverėn e vitit tė ardhshėm tė rifillojnė pėrsėri luftrat, kundėr armikut tė pėrbashkėt, qė ishin sllavokomunistėt. Rreziqet nuk do tė mbarojnė nė Nduen dhe me sa duket, pėrshkrimi me hollėsi nga autori Kadishani, ka bėrė tė mundur, qė libri tė mirėpritet dhe tė mbetet thellė nė kujtesėn e disa bashkėkohėsve dhe tė rinjve sot, mbasi nė librin e Kadishanit nuk shohim vetėm fitoret e ēetave nacionaliste, por edhe dėshtimet, shkaqet, trathtitė e bėra nga vetė shqiptarėt (qė i shėrbenin me besnikėri serbėve e komunistėve nė Prishtinė e Tiranė), rrethimet nga forcat e ndjekjes tė ashtėquajtura partizane, qė ishin tė gatshėm tė vrisnin bashkėvėllezėrit e tyre tė njė gjaku e gjuhė dhe jo serbėt qė i kishin paguar pėr trathinė e tyre. Me shumė interes mund tė kundrohen pjesėt: “Rruga e pasigurtė drejt vendlindjes”, “Qėndresa e tre trimave”, “Zogu u shpėtoi nga dora”, “Dita kobzeze pėr shqiptarėt e mobilizuar”, “Lufta e Bokshiqit (kėngė)”, “Mobilizim i pėrgjithshėm pėr zėnien e Ndue Pėrlleshit”, “Dueli me Jank Buriqin e Jagodės”, “Burgosjet dhe torturat vazhdojnė”, “Ku u shėrua Ndue Pėrlleshi?”, “Drejt Drenicės”, “Ikja nė Shqipėri”, “Nga Shqipėria sėrish nė vendlindje”, “Pėr herė tė fundit nė mesin e familjes sė tij nė Paskalicė” e shumė episode tė tjera, qė nė mėnyrė historike, janė trajtuar nga autori i veprės shkrimtari e studiuesi Jetish Kadishani. Mbetet nė kujtesėn e popullit episodi i tė riut Pren Gojanit nga Dugajeva, i cili i hapi rrugėn kryetrimit Ndue Pėrlleshit tė plagosur rėndė (me vragė) nga rrethimi nė mal tė Bokshiqit, ku UDB-ja me tė marrė vesht e pushkatoi Prenin nė vend tė ngjarjes. Nė vepėr pėrveē shkrimeve kronologjike, qė e shoqėrojnė veprėn nė mėnyrė organike, autori ka bėrė pėrshkrimin e shumė portreteve, qė janė njohės, bashkėluftėtarė, dėshmitarė, fotografi, informatorė dhe njerėz, qė kanė lėnė shėnimet e tyre mbi Ndue Pėrlleshin. Sė fundi, libri jetėshkrimor: “Ndue Pėrlleshi - Trimi i Dukagjinit”, i botuar nė vendlindje (Kosovė, Prishtinė) nga autori Jetish Kadishani, i shtohet serisė sė veprave serioze, qė janė shkruar deri mė sot nė Kosovė dhe trojet etnike shqiptare, pa ngarkesa politike e ideologjike, me gjuhėn bindėse e argumentuese tė fakteve historike, qė flasim mė shumė se zhgarravinat serbe dhe nga koministėt shqiptarė. Nė kėtė mėnyrė autori, ka pėrjetėsuar emrin, luftrat dhe figurėn e madhe tė kryetrimit tė Dukagjinit, qė njė jetė tė tėrė luftoi me mish e shpirt, pėr ēėshtjen e bashkimit tė trojeve etnike, nė njė shtet tė vetėm, duke pasur mbi krye pushtuesit shekullorė serb dhe komunistėt shqiptarė, qė bėnė gjithēka, qė Kosova prej shumė dekadash tė mbetet nėn ēizmen e zezė serbe. Jetish Kadishani, i shtoi fondit tė artė tė librave historikė njė perlė mė shumė nė gjerdanin e gurėve tė ēmuar, qė ruan nė zemėr tė saj nėnėlokja Kosovė. Emri dhe vepra e Ndue Pėrlleshit mbeti nė histori, nė saj tė studiuesit serioz Jetish Kadishanit, qė ndezi njė qiri nė kujtimin e tij tė pashuar... Nju Jork (Sh.B.A.), Korrik 2003

    Nacionalisti Ndue Perlleshi ( 1908-1949 ) ra dshmor me ndrrn e pashuar pr Shqiperin Etnike
    Oh Luli, da ist ja eine Taschenbibel übersichtlicher als dieser Text.

Seite 1 von 3 123 LetzteLetzte